Design z odpadów ceramicznych ReCeramix™
Istotą gospodarki zrównoważonej jest cykliczny odzysk surowców z odpadów i nadanie im nowej funkcji w gospodarce, co powinno być zakodowane już na etapie projektowania produktu. Takie podejście ogranicza wpływ na środowisko, zmniejszając presję na wydobycie surowców i ilość odpadów na wysypiskach. Poza tym odzysk odpadów to całkiem dobry biznes.
Projektowanie w obiegu zamkniętym
Blat stołu z ceramiki z odzysku ReCeramix™ firmy Enkei
Tworzenie rzeczy ładnych i przydatnych bez obciążania środowiska i kompromisu między estetyką, jakością a odpowiedzialnością, jest praktyczną materializacją idei gospodarki o obiegu zamkniętym, która coraz częściej staje się motorem napędowym innowacji. Szwedzka marka Enkei powstała z silnym przekonaniem do gospodarki cyrkularnej, widząc olbrzymi potencjał drzemiący w odpadach materiałów budowlanych i rozbiórkowych, które stanowią największy strumień odpadów w UE. Niemal 40% tego co wyrzucamy, pochodzi właśnie z budynków, a większość trafia na wysypiska lub jest wykorzystywana jako materiał do budowy dróg, umocnień czy fundamentów.
Odpady ceramiki budowlanej to baza materiału ReCeramix™ który pod względem wydajności i wyglądu dorównuje betonowi dekoracyjnemu i kamieniowi naturalnemu
Wychodząc z założenia, że to marnotrawstwo odpadów firma Enkei od samego początku planuje zbudować swoją wizję biznesu w duchu gospodarki obiegu zamkniętego. Pierwszym sukcesem okazała się ceramika budowlana – ReCeramix™, materiał powstający w ponad 90% z odpadów, który pod względem właściwości i wyglądu dorównuje betonowi dekoracyjnemu oraz kamieniowi naturalnemu. Oparcie biznes planu na właściwym modelu gospodarki cyrkularnej, już na starcie daje Enkei przewagę nad konkurencją, która próbuje wyzwolić się z modelu liniowego. Świadomość mocnych i słabych stron oraz zagrożeń czyhających na ekologiczny model biznesu Enkei można ująć w kilku punktach:
- Pozyskiwanie lokalne – wykorzystanie odpadów ceramicznych z regionu, co minimalizuje transport i tworzy lokalne obiegi materiałowe o przewidywalnym wolumenie.
- Produkcja na zamówienie – brak nadwyżek magazynowych i generowania nowych odpadów w procesie wytwarzania.
- Projektowanie z myślą o końcu cyklu życia – każdy element tworzony jest tak, aby nadawał się do recyklingu w ramach tych samych strumieni materiałowych, co zapewnia w pełni cyrkularny obieg.
- Współpraca z klientami – wspólne opracowywanie nowych formatów i rozwiązań dopasowanych do konkretnych projektów, przy pełnym wykorzystaniu możliwości materiałów z odzysku z własnych i ewentualnie obcych strumieni odpadów, z zachowaniem rygorów obiegu zamkniętego.
- Projektowane i wytwarzane w Szwecji – tworzenie nowych rozwiązań cyrkularnych z myślą o skalowalności na całym świecie. Model lokalnego obiegu odpadów Enkei można powielać wszędzie tam, gdzie powstają odpady budowlane, stosując tę samą technologię i metodologię projektowania.
Projektowanie w obiegu zamkniętym i przedmioty użytkowe z ceramiki z odzysku Enkei
Innowacje materiałowe w gospodarce cyrkularnej dowodzą, że odpady mogą przewyższyć pod wieloma względami to, co zastępują. ReCeramix™ z estetyką kamienia, betonu czy lastryko, bez szkodliwej chemii, ekstrakcji i emisji, to nie tylko zysk producenta, ale przede wszystkim wymierne korzyści dla środowiska naturalnego, a także realizacja oczekiwań społecznych, abyśmy bardziej świadomie i odpowiedzialnie planowali swoją przyszłość na wspólnej planecie. Ścinki i odpady produkcyjne oraz ceramika z rozbiórek, pozyskiwane z lokalnych źródeł dają początek materiałowi ReCeramix™, który dzięki ekologicznym spoiwom, sam może po czasie trafić do recyklingu i wrócić do obiegu, jako nowy materiał ceramiczny. Dzięki koncepcji Enkei cenne zasoby pozostają w obiegu, a z materiałów uznanych wcześniej za odpad powstają produkty o nowych walorach estetycznych. Co wyróżnia ReCeramix™:
- Niska emisja CO₂e (szacunkowo ~150 kg CO₂e/t)
- >85% odzyskanych odpadów
- Skład bez piasku, nietoksyczny
- Estetyka przypominająca kamień i beton
- Niestandardowe kolory, faktury i marmurkowanie
- Trwałość, gotowość do projektu
- Montaż i obsługa jak beton
- Zaprojektowany do recyklingu po zakończeniu cyklu życia
- Pozyskiwany i produkowany w Szwecji lub lokalnie gdziekolwiek.
Materiał ReCeramix™ pozostawia wiele swobody designerom i architektom do tworzenia przyjaznych dla przyszłości przedmiotów, materiałów wykończeniowych i aranżacji wnętrz, które faktycznie mają minimalny wpływ na środowisko. Przyjętym standardem jest, że każda decyzja dotycząca produktu z ReCeramix™ powinna uwzględnić przede wszystkim mierzalny wpływ na środowisko w całym cyklu życia projektowanego wyrobu. Takie odpowiedzialne podejście do projektowania determinuje sposób postępowania po okresie przydatności, pozwalając jednocześnie zaplanować cyrkularny obieg materiału, jako standard, a nie opcję do wyboru. Dotychczasowy model liniowy jest prosty i wygodny, wrósł w mentalność gospodarki uprzemysłowionej do tego stopnia, że obieg cyrkularny wciąż jest odbierany jako zaskakująca, ale i obiecująca nowość. Enkei pełni funkcję szwedzkiego partnera wiodącego w projekcie The Ceramic Loop – inicjatywy finansowanej przez UE w ramach programu Interreg, której celem jest stworzenie obiegu zamkniętego dla odpadów ceramicznych w Szwecji i Norwegii.
Zrównoważona ceramika z odzysku ReCeramix™ firmy Enkei rozwiązuje problem odpadów ceramicznych wprowadzając do projektowania model gospodarki cyrkularnej
Warto przyjrzeć się praktycznym doświadczeniom i rynkowym osiągnięciom Enkei, bo odpadów ceramicznych nigdzie nie brakuje. Większość na ogół trafia na składowiska lub jest kruszona i wykorzystywana jako materiał wypełniający, mimo że ceramika jest trwała, chemicznie obojętna, a przy odpowiednim podejściu wciąż stanowi cenny surowiec, uwzględniając ilość energii zużytej do jej wytworzenia. Projekt Enkei idzie znacznie dalej, zakłada budowę brakującej infrastruktury, mapowanie strumieni odpadów, organizację logistyki i partnerstw oraz testowanie i walidację ceramiki z recyklingu w rzeczywistych procesach produkcyjnych. Efektem mają być zweryfikowane rozwiązania materiałowe, funkcjonujący transgraniczny łańcuch wartości oraz modele biznesowe, które pozwolą na szerokie stosowanie ceramiki z recyklingu w specyfikacjach i założeniach projektowych, wykraczając poza realizację pojedynczych, jednostkowych inwestycji.
Od blatów stołów, przez lampy sufitowe, po świeczniki firmy Enkei – każdy przedmiot został zaprojektowany w oparciu o zasady gospodarki o obiegu zamkniętym.